sehercan
12-05-2007, 11:10 AM
BİR ŞEHİR OLARAK PARAGRAF
Paragrafı bir şehre benzetirsek;bu şehrin, sokakları caddeleri,evleri ve her yeriyle bir şehir olduğunu düşünmemiz gerekiyor
OSS’nın soru mantığında öğrenciden hatırlamaya(ezbere)dayalı bilgi istenmediğini biliyoruz.Bizden istenen ve beklenen bu şehri tanıyıp tanıyamadığımız,tek başımıza bu şehirde gezebilip, gezemediğimizdir.Ve ola ki bizden bu şehirden bir şey istendiğinde onu yapabilme veya bulabilme yeteneğimizin olup olmadığıdır
BİR ADRES OLARAK SORU KÖKÜ
ÖSS,öğrenciden bu şehre gidip bu şehrin belli bir yerinden orada bulunan “Buna göre…, bu parçadan yola çıkarak…,bu görüşe göre…, bu parçada anlatılanlara dayanarak… gibi ifadelerle” bir bilgiyi getirmesini istiyor
Öğrenciye düşen, bu adresi doğru anlayıp şehre koşmaktır ve şehrin neresinde bunu bulabileceğini önceden bilen, tahmin edebilen öğrenci de istenilen şeyi aradığı yerde bulabiliyor
Sözgelimi Ankara şehrinin Kızılay semtine gitmek istediğimizde hangi arabayla,hangi durakta bineceğimizi hesaplarız ve niçin gittiğimizi de bulabiliriz.Bu yüzden gelişi güzel, rastgele bir arabaya “belki Kızılay‘dan geçer.,,Diyerek binmiyoruz.Böyle yaptığımız zaman yorucu ve gereksizce yaşanmış bir günün sonuçlarına da katlanmak zorunda kalırız
Bu durum,kalemi eline alıp, soru köküne bakmadan, paragrafın her satırını başından sonuna kadar karalayarak, ne aradığını soru köküne gelinceye kadar aslında bilmeyen öğrencinin durumuna benzer.Elbetteki bu öğrenci soru kökünde kendisinden istenene rastlamış da olabilir ama ya rastlamamışsa ,işte felaket burada başlıyor
Bütün bu anlatılanların sonucunda şunu söyleyebiliriz ki;paragraf disiplini,hakimiyeti ya da okunan metne aşina olma, bir şehri çok iyi tanımaya benzer. Böyle bir şehirde yaşamak da onun içinde gezinmek de insana zevk ve huzur verir.İnsan sevdiği şehirde mutlu ve başarılı da olur.Asla kaybolamaz.Tüm sokaklarını,tüm caddelerini,parke taşlarını,…..ve her detayını ezbere bilir. Şehrin neresinde neyi bulacağını, hangi tabelalardan hangi sokağa girileceğini de
Bir şehir için sokak tabelaları, kaybolmayı engelleyen ve düzeni sağlayan,adres bulmayı kolaylaştıran bir işleve sahiptirler
Her şehrin olduğu gibi her paragrafın da sokak tabelaları vardır.Onlar,istendiğinde bulunmayacak adres yoktur
Tüm bu söylenenlerden çıkarılacak önemli sonuç:Şehri ve paragrafı iyi tanımak,şehirde ve paragrafta kaybolmamayı ve burada zevkle dolaşmayı sağlayacaktır.Bu yüzden her ikisi için de bol bol malumat toplamak,bol gezi ve bol kitap bol da soru bizi bekliyor
PARAGRAF VE ANLAM SORULARINDA DİKKATE ALINMASI GEREKENLER:
SOKAK TABELALARI OLARAK ARA SÖZCÜKLER
1.Sebep sonuç ilişkisi arayan soru kökleri:
Örnek: Buna göre…….in nedeni aşağıdakilerden hangisidir
Dikkate alınacak ara sözcükler: Bundan dolayı,bu nedenle,bu yüzden,bunun için,için,çünkü,..den,..dan
2.İki şey arasındaki ayrım noktasını soran soru kökleri:
Örnek: Buna göre X’in Y’den ayrıldığı nokta aşağıdakilerden hangisidir
Dikkate alınacak ara sözcükler: X…..dir,Y ise, buna karşın,oysa,aksine,halbuki
3.İki olay,durum,olgu,şey arasındaki ortak noktayı soran soru kökleri:
Örnek:Buna göre Ali ve Mehmet’in(Felsefe ve Sanatın)ortak noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Dikkate alınacak ara sözcükler:Ali gibi Mehmet de,gibi,ve,ile,..de,…da,benzer bir şekilde,buna benzer
4.Anlatılmak istenen(Vurgu)düşünceyi isteyen soru kökleri:
Örnek: Bu parçada anlatılmak istenen düşünce (vurgulanan)aşağıdakilerden hangisidir?
Dikkate alınacak ara sözcükler: Örneğin,çünkü, diye başlayan cümlelerden öncesi;O halde,böylelikle,böylece,kısaca diye başlayan cümlelerden sonrası genelde vurgunun yapıldığı yerlerdir.
5. Ulaşılabilir,ulaşılamaz?
Olabilir,Olamaz? tipindeki soru köklerinde:
Örnek:Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Bu tip sorularda ulaşılabilir olan seçenekler elenerek cevap bulunabilir. Bu yöntemle sorulardaki seçeneklerin birer birer paragrafla kıyaslanarak elemeye tabi tutulması yolu ile değerlendirildiğinde doğru cevaba ulaşma şansının arttığı görülür.
6.Eleme yoluyla veya başka yollarla soru çözülürken iki seçenek arasında kalındığında: (özellikle Türkçe,Felsefe paragraf sorularında veya Tarihin ya da Coğrafyanın ilgili sorularında)
Kullanılacak yöntem:Seçeneklerden birisi sorulaştırılarak paragraftaki düşüncelere yöneltilirse paragraftan alınacak anlamlı ya da anlamsız cevaba göre doğru cevap bulunabilir
Ayrıca bu yöntem cevabı konusunda kuşku duyulan sorularda da adeta bir sağlama yöntemi olarak da kullanılabilir. Öğrenci bu yolla kesin, kuşkusuz veya garantili cevabın imkanlarını da artırmış olmaktadır
7.Paragrafta soluk alma ya da anlamada yeni bir fırsat doğuran ara sözcükler:
Dikkate alınacak sözcükler:Yani,kısacası,özetle,buna bağlı olarak,buna paralel olarak,zira ,veya gibi sözcükler
Bu yolla öğrenci, uzun metinler karşısında bunalıp yorulduğunda, anlama ve okuma disiplinini kaybettiğinde adeta “nerede kalmıştık” veya “burada biraz dinleneyim” ya da “neredeyim” der gibi şehrin ya da paragrafın hangi bölgelerinde bulunduğunu tespit ederek kaybolmaktan kurtulmanın imkanını bulur. Uzun metinlerden şikayetçi öğrencilerin sınava kadar bunu bir meleke olarak kendisinde geliştirmesi gerekmektedir
8.Paragrafın anlam akışını tersine çeviren ara sözcükler:
Dikkate Alınacak Ara Sözcükler:Ama,lakin,fakat,ancak,oysa,tersine,aksine gibi. Bu sözcükler de öğrencinin anlama ve okuma performansını disiplin anlamında olumlu etkileyen dikkate alınması gereken sözcüklerdir. Bu sözcükleri öğrenci ,doğru ve iyi bir şekilde değerlendirdiğinde paragraftaki anlam bütünlüğünü kaybetmemeyi öğrenmektedir
[color=purple] alıntıdır[/color]
Paragrafı bir şehre benzetirsek;bu şehrin, sokakları caddeleri,evleri ve her yeriyle bir şehir olduğunu düşünmemiz gerekiyor
OSS’nın soru mantığında öğrenciden hatırlamaya(ezbere)dayalı bilgi istenmediğini biliyoruz.Bizden istenen ve beklenen bu şehri tanıyıp tanıyamadığımız,tek başımıza bu şehirde gezebilip, gezemediğimizdir.Ve ola ki bizden bu şehirden bir şey istendiğinde onu yapabilme veya bulabilme yeteneğimizin olup olmadığıdır
BİR ADRES OLARAK SORU KÖKÜ
ÖSS,öğrenciden bu şehre gidip bu şehrin belli bir yerinden orada bulunan “Buna göre…, bu parçadan yola çıkarak…,bu görüşe göre…, bu parçada anlatılanlara dayanarak… gibi ifadelerle” bir bilgiyi getirmesini istiyor
Öğrenciye düşen, bu adresi doğru anlayıp şehre koşmaktır ve şehrin neresinde bunu bulabileceğini önceden bilen, tahmin edebilen öğrenci de istenilen şeyi aradığı yerde bulabiliyor
Sözgelimi Ankara şehrinin Kızılay semtine gitmek istediğimizde hangi arabayla,hangi durakta bineceğimizi hesaplarız ve niçin gittiğimizi de bulabiliriz.Bu yüzden gelişi güzel, rastgele bir arabaya “belki Kızılay‘dan geçer.,,Diyerek binmiyoruz.Böyle yaptığımız zaman yorucu ve gereksizce yaşanmış bir günün sonuçlarına da katlanmak zorunda kalırız
Bu durum,kalemi eline alıp, soru köküne bakmadan, paragrafın her satırını başından sonuna kadar karalayarak, ne aradığını soru köküne gelinceye kadar aslında bilmeyen öğrencinin durumuna benzer.Elbetteki bu öğrenci soru kökünde kendisinden istenene rastlamış da olabilir ama ya rastlamamışsa ,işte felaket burada başlıyor
Bütün bu anlatılanların sonucunda şunu söyleyebiliriz ki;paragraf disiplini,hakimiyeti ya da okunan metne aşina olma, bir şehri çok iyi tanımaya benzer. Böyle bir şehirde yaşamak da onun içinde gezinmek de insana zevk ve huzur verir.İnsan sevdiği şehirde mutlu ve başarılı da olur.Asla kaybolamaz.Tüm sokaklarını,tüm caddelerini,parke taşlarını,…..ve her detayını ezbere bilir. Şehrin neresinde neyi bulacağını, hangi tabelalardan hangi sokağa girileceğini de
Bir şehir için sokak tabelaları, kaybolmayı engelleyen ve düzeni sağlayan,adres bulmayı kolaylaştıran bir işleve sahiptirler
Her şehrin olduğu gibi her paragrafın da sokak tabelaları vardır.Onlar,istendiğinde bulunmayacak adres yoktur
Tüm bu söylenenlerden çıkarılacak önemli sonuç:Şehri ve paragrafı iyi tanımak,şehirde ve paragrafta kaybolmamayı ve burada zevkle dolaşmayı sağlayacaktır.Bu yüzden her ikisi için de bol bol malumat toplamak,bol gezi ve bol kitap bol da soru bizi bekliyor
PARAGRAF VE ANLAM SORULARINDA DİKKATE ALINMASI GEREKENLER:
SOKAK TABELALARI OLARAK ARA SÖZCÜKLER
1.Sebep sonuç ilişkisi arayan soru kökleri:
Örnek: Buna göre…….in nedeni aşağıdakilerden hangisidir
Dikkate alınacak ara sözcükler: Bundan dolayı,bu nedenle,bu yüzden,bunun için,için,çünkü,..den,..dan
2.İki şey arasındaki ayrım noktasını soran soru kökleri:
Örnek: Buna göre X’in Y’den ayrıldığı nokta aşağıdakilerden hangisidir
Dikkate alınacak ara sözcükler: X…..dir,Y ise, buna karşın,oysa,aksine,halbuki
3.İki olay,durum,olgu,şey arasındaki ortak noktayı soran soru kökleri:
Örnek:Buna göre Ali ve Mehmet’in(Felsefe ve Sanatın)ortak noktası aşağıdakilerden hangisidir?
Dikkate alınacak ara sözcükler:Ali gibi Mehmet de,gibi,ve,ile,..de,…da,benzer bir şekilde,buna benzer
4.Anlatılmak istenen(Vurgu)düşünceyi isteyen soru kökleri:
Örnek: Bu parçada anlatılmak istenen düşünce (vurgulanan)aşağıdakilerden hangisidir?
Dikkate alınacak ara sözcükler: Örneğin,çünkü, diye başlayan cümlelerden öncesi;O halde,böylelikle,böylece,kısaca diye başlayan cümlelerden sonrası genelde vurgunun yapıldığı yerlerdir.
5. Ulaşılabilir,ulaşılamaz?
Olabilir,Olamaz? tipindeki soru köklerinde:
Örnek:Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Bu tip sorularda ulaşılabilir olan seçenekler elenerek cevap bulunabilir. Bu yöntemle sorulardaki seçeneklerin birer birer paragrafla kıyaslanarak elemeye tabi tutulması yolu ile değerlendirildiğinde doğru cevaba ulaşma şansının arttığı görülür.
6.Eleme yoluyla veya başka yollarla soru çözülürken iki seçenek arasında kalındığında: (özellikle Türkçe,Felsefe paragraf sorularında veya Tarihin ya da Coğrafyanın ilgili sorularında)
Kullanılacak yöntem:Seçeneklerden birisi sorulaştırılarak paragraftaki düşüncelere yöneltilirse paragraftan alınacak anlamlı ya da anlamsız cevaba göre doğru cevap bulunabilir
Ayrıca bu yöntem cevabı konusunda kuşku duyulan sorularda da adeta bir sağlama yöntemi olarak da kullanılabilir. Öğrenci bu yolla kesin, kuşkusuz veya garantili cevabın imkanlarını da artırmış olmaktadır
7.Paragrafta soluk alma ya da anlamada yeni bir fırsat doğuran ara sözcükler:
Dikkate alınacak sözcükler:Yani,kısacası,özetle,buna bağlı olarak,buna paralel olarak,zira ,veya gibi sözcükler
Bu yolla öğrenci, uzun metinler karşısında bunalıp yorulduğunda, anlama ve okuma disiplinini kaybettiğinde adeta “nerede kalmıştık” veya “burada biraz dinleneyim” ya da “neredeyim” der gibi şehrin ya da paragrafın hangi bölgelerinde bulunduğunu tespit ederek kaybolmaktan kurtulmanın imkanını bulur. Uzun metinlerden şikayetçi öğrencilerin sınava kadar bunu bir meleke olarak kendisinde geliştirmesi gerekmektedir
8.Paragrafın anlam akışını tersine çeviren ara sözcükler:
Dikkate Alınacak Ara Sözcükler:Ama,lakin,fakat,ancak,oysa,tersine,aksine gibi. Bu sözcükler de öğrencinin anlama ve okuma performansını disiplin anlamında olumlu etkileyen dikkate alınması gereken sözcüklerdir. Bu sözcükleri öğrenci ,doğru ve iyi bir şekilde değerlendirdiğinde paragraftaki anlam bütünlüğünü kaybetmemeyi öğrenmektedir
[color=purple] alıntıdır[/color]
