22-03-2008, 06:57 PM
Ödev için slayt hazırlıyorum.Hücre bölünmesi ile ilgili animasyonlar lazım..bölünmenin nasıl gerçekleştiğini göstermesi yeterli.(mitoz ve mayoz bölünme animasyonu)
tşk...
tşk...
22-03-2008, 06:57 PM
22-03-2008, 09:37 PM
elimden geldigince yardımcı olmaya çalıştım umarım begenirsin.
Hücre ve Hücre Bölünmeleri
bölünme nedir?
Kromozom:Karakterlerin oluşmasını ve yeni nesillere aktarılmasını sağlayan yapılardır.DNA ve proteinden oluşur.En küçük görev birimine gen denir.Kromozomların üzerinde binlerce gen bulunabilir.
Hücreler taşıdıkları kromozom sayı ve özelliklerine göre iki gruba ayrılır.
a) 2n kromozomlu hücreler(Vücut hücreleri)
Canlıların vücudunu oluşturan hücrelerdir.Zigotun,mitoz bölünmeleri sonucu meydana gelirler.Doku,organ ve sistemleri oluştururlar.Bu hücrelerde kromozomlar çiftler halinde bulunur.Vücut hücreleri ve üreme organlarının hücreleri 2n kromozomludur.İnsanların vücut hücrelerinde 2n =46,
tavşanların vücut hücrelerinde 2n = 44 kromozom vardır.
b)n kromozomlu hücreler(Üreme hücreleri)
Üreme hücrelerine gamet denir.Erkek üreme hücrelerine sperm,dişi üreme hücrelerine ise yumurtalık denir.Üreme hücreleri mayozla oluşur.Üreme hücrelerinde kromozomlar tek olarak bulunur.Kromozom sayısı n ile gösterilir.Üreme hücrelerinde meydana gelecek mutasyon kalıtsal olup oluşan yeni bireylere aktarılır.Üreme hücrelerindeki kromozom sayısı vücut hücrelerindeki kromozom sayısının yarısıdır.Örnek:İnsanda vücut hücrelerinde 2n = 46 üreme hücrelerinde n = 23 kromozom bulunur.
Bir hücreden yeni hücrelerin oluşmasına hücre bölünmesi denir. Büyümesini tamamlamış bir hücre bölünebilir.
hücre bölünmesinin sebebi nedir ?
Hücreler ya canlıların büyüyüp gelişmesi, rejenerasyonu ve dokularının yenilenmesi ya da üreme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla bölünür. Bölünmelere detaylarıyla geçmeden önce hücrelerin niçin bölündükleri konusundaki görüşlere yer verelim. Hücre, büyüklük bakımından belirli bir sınıra ulaştığı zaman, kuramsal olarak ikiye bölünmesi gereklidir. Çünkü hücre genel olarak bir küre şeklinde düşünülürse, büyümede hacim yüzey orantısı r3 / r2 'dir. Yani hacim yarıçapın küpüyle artarken, yüzeydeki büyüme yarıçapın karesine bağımlı kalır ve bir süre sonra hücrenin yüzeyi gerek besin alış verişini gerek artık maddelerin atılımını ve gerekse gaz alış verişini bütün hücreye sağlayamayacak duruma gelir ve hücre, yüzeyini artırmak amacıyla bölünmeye başlar. Ayrıca büyüyen hücrede sitoplazma çekirdek oranı arttığından ve çekirdeğin etki alanı sınırlı olduğundan bu durum hücreyi ölüme sürükleyebilir, dolayısıyla hücreyi bölünmeye zorlar. (Bu fikri 1908 yılında ilk defa HERTWIG ortaya atmıştır.) hücrenin içine yapay olarak iki çekirdek yerleştirildiğinde ya da çekirdek içindeki kromozom sayısı iki katına çıkarıldığında, hücrenin hacmi normal büyüklüğünün iki misli olabilir. Bu, çekirdeğin sınırlı bir etkiye sahip olduğunu kanıtlar. Uygun x-ışınına tutulan hücrelerde kalıtsal materyal çoğalması olur; fakat bölünme meydana gelmez ve sonuçta hücre büyümesiyle birlikte hızlı hücre çoğalması da görülür (kanserleşmede olduğu gibi). Bölünecek büyüklüğe ulaşan amipin (normal olarak iki günde bir bölünür) protoplazmasından bir miktar kesersek (100 gün süreyle) bölünme durur ve tekrar büyümeye başlar. Bu uygulama sonsuz olarak sürdürülürse, amip, bölünmeden hayatta kalabilir.
Bölünmeye başlayan bağ doku hücrelerinin çapı yaklaşık % 12 kadar artar. Buna karşın büyüklüğü sınırlandırılmış hücrelerde büyüme durur.
İki tip hücre bölünmesi vardır.
Mitoz bölünme
Mitoz ya da Mitosis; bir hücrenin kendi genomunu eşleyerek iki yavru hücre şekilde bölünmesidir. Genellikle ardından sitoplazma ve hücre zarının bölünmesi olan, sitokinez gelir. Bunun sonucu olarak, organelleri ve diğer hücre elemanları eş olan iki kardeş hücre oluşur. Mitoz ve sitokinez hücre döngüsünde M harfiyle gösterilen mitozu tanımlar. Mitoz yalnızca ökaryotik hücrelerde görülür. Çokhücrelilerde somatik hücrelerin oluşumu mitozla olurken, eşey hücrelerinin oluşumu mayoz denilen bölünme çeşidiyle olur. Çekirdeği olmayan prokaryotlarda hücreler, fission denilen bölünme yöntemiyle bölünürler.
Zigot oluştuktan sonra başlayan mitoz bölünme, organizma belli bir büyüklüğe erişinceye kadar tüm soma hücrelerinde ve bazı hücrelerde (kemik iliği vb.) hayat boyu devam eder. Mitozda her hücrenin çekirdeğinde kromozomlar kendini eşler. Eşler, ana hücrenin bölünmesiyle oluşan iki yavru hücreye verilir. Böylece ana hücreye benzeyen, diploid sayıda (2n) kromozomlu iki yavru hücre meydana gelir. Mitoz da çekirdek bölünmesi karyokinez, sitoplazma bölünmesi sitokinez olarak tanımlanır. Karyokinez başlangıçta interfaz ve sonrasında gerçek bölünme evreleri olan profaz, metafaz, anafaz ve telofaz olarak görülür.
Profaz
Baslangicinda çekirdek içinde ince uzun kromatid iplikleri halinde görünen kromozomlar, yavas yavas helozon seklinde kivrilarak kalinlasmaya baslar ve görülebilir duruma geçer. kalinlasma ve kisalma anafaza kadar devam edebilir. Bu arada es kromozomlar birbirlerinden fark edilemeycek kadar sikica baglidirlar. Bu evrede birbirine sentromerlerle baglanmis olarak duran kromozomlarin her birine kromatid denir. Sentrozomlar ayrilarak her biri bir kutba gitmeye baslar ve aralarinda ig iplikleri olusur. Profazin sonuna dogru ig iplikleri ile kromozomlar arasinda baglanti kurulurken, sentrozomlardan hücre zarina uzanan ig iplikleri de olusur ve çekirdek zari eriyerek kaybolur, kromozomlar sitoplazma içerisine dagilir.
Metafaz
Kromozomlar çok kere bir çember gibi, bazen de karisik olarak ekvatoral düzlem üzerinde dizilirler. Genellikle küçük kromozomlar merkezde, büyükler çevrededir. Dizilis türlere özgü bir özellik gösterir. Kromozomlar esit olarak kutuplara çekileceginden, ortada belirli bir denge kurulana kadar beklenilir.
Profaz 30-60 dakika sürmesine karsilik, metefaz ancak 2-6 dakika sürer. her bir kromozomun sentromeri belirgin olarak ikiye bölünür ve kromatidler tam olarak birbirinden ayrilir.
Anafaz
Ekvatoral düzlemdeki kardes kromozomlar kutuplara bu evrede tasinirlar. Kasilma özelligi olan sentrozomlarin ig iplikleri sayesinde kromozomlarin yarisi bir kutba, diger yarisi öbür kutba gider. Kromozomlarin kutuplara ulasmasiyla bu evre sona erer.
Bitki hücrelerinde sentrozom bulunmadigi için kromozomlarin tasinmasi sitoplazma hareketleriyle ve sitoplazma kökenli ig ipliklerinin yardimiyla olur. Bu evre de yaklasik olarak 3-15 dakika sürer.
Telofaz
Kromozomlar daha az boyanmaya baslar. Çekirdek zari yavas yavas olusur. Kromozomlar uzayip incelmeye baslar. Bölünme açisindan çekirdek dinlenmeye geçerken, hücre metabolizmasi aktif hale geçer. Bu evrenin olusumu sürerken bir yandan da sitoplazma bogum yapmaya baslar. Ig ipliklerine dik olarak bogumlanan sitoplazmanin o bölgede jel hale geçerek iki ogul hücrenin stoplazmasini ayirdigini ileri süren görüslerde vardir. Stoplazmanin bogumlanarak ayrilmasi sürecine sitokinez denir. Telofazin baslangicindan iki yeni hücrenin olustugu ana kadar geçen süre 30-60 dakikadir.
Mitozun bu dört evresi yaklaşık olarak memelilerde 40-80 dakikada tamamlanır. Bitki hücrelerinde 100C'de 135 dakika süren mitoz bölünme, 25-300C'de 30 dakikada tamamlanır. Bazı maddeler ve ısı mitozu ve hızını uyarır. Mitoju uyaran eşey hormonları ve fitohemagglutinin gibi maddelere mitojenik maddeler denir. Bununla beraber, urethan, X ışınları kolşisin gibi maddelerin mitozu durdurucu etkisi vardır. Damardaki kan hücreleri ve belli bir süre sonunda sinir ve kas hücreleri mitoz bölünme yapmazlar.
Amitoz bölünme
Basit yapılı tek hücreli canlılarda, çoğalma sırasında, hücrebölünürken çekirdek zarı kaybolmaz. Bu bölünme tipine gizli mitoz veya amitoz denir.
Buna benzer şeklide, tam mitoz sayılmayan başka bölünmelerde vardır.Bakterilerin zarlı çekirdekleri olmadığından bölünmeleri amitozaörnektir.
Sitokinez (sitoplazma bölünmesi)
Çekirdek bölünmesinin telofaz evresinin sonuna doğru hücrenin sitoplazması da bölünmeye başlar.
Sitokinez hayvan hücrelerinde dıştan içe doğru boğumlanma şeklindegerçekleşir. Bitki hücrelerinde ise ölü selüloz çeper boğumlanmaya izinvermediği için, ilk önce iki çekirdek arasında ara lamel oluşturulur.Bu lamel içten dışa doğru büyüyerek hücreyi ikiye böler.
Bu bölünme sonucunda başlangıçtaki hücreyle aynı genetik yapıda, ikihücre oluşur. Hücrelerin sadece sitoplazma miktarları birbirindenfarklı olabilir.
Mitozun`un Biyolojik Önemi
1.Hücre sayısını çoğaltmak
2.Kromozom sayısını sabit tutma
3.Genetik bilginin her bir yavru çekirdeğe aktarılmasını garantiler.
Hücre ve Hücre Bölünmeleri
bölünme nedir?
Kromozom:Karakterlerin oluşmasını ve yeni nesillere aktarılmasını sağlayan yapılardır.DNA ve proteinden oluşur.En küçük görev birimine gen denir.Kromozomların üzerinde binlerce gen bulunabilir.
Hücreler taşıdıkları kromozom sayı ve özelliklerine göre iki gruba ayrılır.
a) 2n kromozomlu hücreler(Vücut hücreleri)
Canlıların vücudunu oluşturan hücrelerdir.Zigotun,mitoz bölünmeleri sonucu meydana gelirler.Doku,organ ve sistemleri oluştururlar.Bu hücrelerde kromozomlar çiftler halinde bulunur.Vücut hücreleri ve üreme organlarının hücreleri 2n kromozomludur.İnsanların vücut hücrelerinde 2n =46,
tavşanların vücut hücrelerinde 2n = 44 kromozom vardır.
b)n kromozomlu hücreler(Üreme hücreleri)
Üreme hücrelerine gamet denir.Erkek üreme hücrelerine sperm,dişi üreme hücrelerine ise yumurtalık denir.Üreme hücreleri mayozla oluşur.Üreme hücrelerinde kromozomlar tek olarak bulunur.Kromozom sayısı n ile gösterilir.Üreme hücrelerinde meydana gelecek mutasyon kalıtsal olup oluşan yeni bireylere aktarılır.Üreme hücrelerindeki kromozom sayısı vücut hücrelerindeki kromozom sayısının yarısıdır.Örnek:İnsanda vücut hücrelerinde 2n = 46 üreme hücrelerinde n = 23 kromozom bulunur.
Bir hücreden yeni hücrelerin oluşmasına hücre bölünmesi denir. Büyümesini tamamlamış bir hücre bölünebilir.
hücre bölünmesinin sebebi nedir ?
Hücreler ya canlıların büyüyüp gelişmesi, rejenerasyonu ve dokularının yenilenmesi ya da üreme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla bölünür. Bölünmelere detaylarıyla geçmeden önce hücrelerin niçin bölündükleri konusundaki görüşlere yer verelim. Hücre, büyüklük bakımından belirli bir sınıra ulaştığı zaman, kuramsal olarak ikiye bölünmesi gereklidir. Çünkü hücre genel olarak bir küre şeklinde düşünülürse, büyümede hacim yüzey orantısı r3 / r2 'dir. Yani hacim yarıçapın küpüyle artarken, yüzeydeki büyüme yarıçapın karesine bağımlı kalır ve bir süre sonra hücrenin yüzeyi gerek besin alış verişini gerek artık maddelerin atılımını ve gerekse gaz alış verişini bütün hücreye sağlayamayacak duruma gelir ve hücre, yüzeyini artırmak amacıyla bölünmeye başlar. Ayrıca büyüyen hücrede sitoplazma çekirdek oranı arttığından ve çekirdeğin etki alanı sınırlı olduğundan bu durum hücreyi ölüme sürükleyebilir, dolayısıyla hücreyi bölünmeye zorlar. (Bu fikri 1908 yılında ilk defa HERTWIG ortaya atmıştır.) hücrenin içine yapay olarak iki çekirdek yerleştirildiğinde ya da çekirdek içindeki kromozom sayısı iki katına çıkarıldığında, hücrenin hacmi normal büyüklüğünün iki misli olabilir. Bu, çekirdeğin sınırlı bir etkiye sahip olduğunu kanıtlar. Uygun x-ışınına tutulan hücrelerde kalıtsal materyal çoğalması olur; fakat bölünme meydana gelmez ve sonuçta hücre büyümesiyle birlikte hızlı hücre çoğalması da görülür (kanserleşmede olduğu gibi). Bölünecek büyüklüğe ulaşan amipin (normal olarak iki günde bir bölünür) protoplazmasından bir miktar kesersek (100 gün süreyle) bölünme durur ve tekrar büyümeye başlar. Bu uygulama sonsuz olarak sürdürülürse, amip, bölünmeden hayatta kalabilir.
Bölünmeye başlayan bağ doku hücrelerinin çapı yaklaşık % 12 kadar artar. Buna karşın büyüklüğü sınırlandırılmış hücrelerde büyüme durur.
İki tip hücre bölünmesi vardır.
Mitoz bölünme
Mitoz ya da Mitosis; bir hücrenin kendi genomunu eşleyerek iki yavru hücre şekilde bölünmesidir. Genellikle ardından sitoplazma ve hücre zarının bölünmesi olan, sitokinez gelir. Bunun sonucu olarak, organelleri ve diğer hücre elemanları eş olan iki kardeş hücre oluşur. Mitoz ve sitokinez hücre döngüsünde M harfiyle gösterilen mitozu tanımlar. Mitoz yalnızca ökaryotik hücrelerde görülür. Çokhücrelilerde somatik hücrelerin oluşumu mitozla olurken, eşey hücrelerinin oluşumu mayoz denilen bölünme çeşidiyle olur. Çekirdeği olmayan prokaryotlarda hücreler, fission denilen bölünme yöntemiyle bölünürler.
Zigot oluştuktan sonra başlayan mitoz bölünme, organizma belli bir büyüklüğe erişinceye kadar tüm soma hücrelerinde ve bazı hücrelerde (kemik iliği vb.) hayat boyu devam eder. Mitozda her hücrenin çekirdeğinde kromozomlar kendini eşler. Eşler, ana hücrenin bölünmesiyle oluşan iki yavru hücreye verilir. Böylece ana hücreye benzeyen, diploid sayıda (2n) kromozomlu iki yavru hücre meydana gelir. Mitoz da çekirdek bölünmesi karyokinez, sitoplazma bölünmesi sitokinez olarak tanımlanır. Karyokinez başlangıçta interfaz ve sonrasında gerçek bölünme evreleri olan profaz, metafaz, anafaz ve telofaz olarak görülür.
Profaz
Baslangicinda çekirdek içinde ince uzun kromatid iplikleri halinde görünen kromozomlar, yavas yavas helozon seklinde kivrilarak kalinlasmaya baslar ve görülebilir duruma geçer. kalinlasma ve kisalma anafaza kadar devam edebilir. Bu arada es kromozomlar birbirlerinden fark edilemeycek kadar sikica baglidirlar. Bu evrede birbirine sentromerlerle baglanmis olarak duran kromozomlarin her birine kromatid denir. Sentrozomlar ayrilarak her biri bir kutba gitmeye baslar ve aralarinda ig iplikleri olusur. Profazin sonuna dogru ig iplikleri ile kromozomlar arasinda baglanti kurulurken, sentrozomlardan hücre zarina uzanan ig iplikleri de olusur ve çekirdek zari eriyerek kaybolur, kromozomlar sitoplazma içerisine dagilir.
Metafaz
Kromozomlar çok kere bir çember gibi, bazen de karisik olarak ekvatoral düzlem üzerinde dizilirler. Genellikle küçük kromozomlar merkezde, büyükler çevrededir. Dizilis türlere özgü bir özellik gösterir. Kromozomlar esit olarak kutuplara çekileceginden, ortada belirli bir denge kurulana kadar beklenilir.
Profaz 30-60 dakika sürmesine karsilik, metefaz ancak 2-6 dakika sürer. her bir kromozomun sentromeri belirgin olarak ikiye bölünür ve kromatidler tam olarak birbirinden ayrilir.
Anafaz
Ekvatoral düzlemdeki kardes kromozomlar kutuplara bu evrede tasinirlar. Kasilma özelligi olan sentrozomlarin ig iplikleri sayesinde kromozomlarin yarisi bir kutba, diger yarisi öbür kutba gider. Kromozomlarin kutuplara ulasmasiyla bu evre sona erer.
Bitki hücrelerinde sentrozom bulunmadigi için kromozomlarin tasinmasi sitoplazma hareketleriyle ve sitoplazma kökenli ig ipliklerinin yardimiyla olur. Bu evre de yaklasik olarak 3-15 dakika sürer.
Telofaz
Kromozomlar daha az boyanmaya baslar. Çekirdek zari yavas yavas olusur. Kromozomlar uzayip incelmeye baslar. Bölünme açisindan çekirdek dinlenmeye geçerken, hücre metabolizmasi aktif hale geçer. Bu evrenin olusumu sürerken bir yandan da sitoplazma bogum yapmaya baslar. Ig ipliklerine dik olarak bogumlanan sitoplazmanin o bölgede jel hale geçerek iki ogul hücrenin stoplazmasini ayirdigini ileri süren görüslerde vardir. Stoplazmanin bogumlanarak ayrilmasi sürecine sitokinez denir. Telofazin baslangicindan iki yeni hücrenin olustugu ana kadar geçen süre 30-60 dakikadir.
Mitozun bu dört evresi yaklaşık olarak memelilerde 40-80 dakikada tamamlanır. Bitki hücrelerinde 100C'de 135 dakika süren mitoz bölünme, 25-300C'de 30 dakikada tamamlanır. Bazı maddeler ve ısı mitozu ve hızını uyarır. Mitoju uyaran eşey hormonları ve fitohemagglutinin gibi maddelere mitojenik maddeler denir. Bununla beraber, urethan, X ışınları kolşisin gibi maddelerin mitozu durdurucu etkisi vardır. Damardaki kan hücreleri ve belli bir süre sonunda sinir ve kas hücreleri mitoz bölünme yapmazlar.
Amitoz bölünme
Basit yapılı tek hücreli canlılarda, çoğalma sırasında, hücrebölünürken çekirdek zarı kaybolmaz. Bu bölünme tipine gizli mitoz veya amitoz denir.
Buna benzer şeklide, tam mitoz sayılmayan başka bölünmelerde vardır.Bakterilerin zarlı çekirdekleri olmadığından bölünmeleri amitozaörnektir.
Sitokinez (sitoplazma bölünmesi)
Çekirdek bölünmesinin telofaz evresinin sonuna doğru hücrenin sitoplazması da bölünmeye başlar.
Sitokinez hayvan hücrelerinde dıştan içe doğru boğumlanma şeklindegerçekleşir. Bitki hücrelerinde ise ölü selüloz çeper boğumlanmaya izinvermediği için, ilk önce iki çekirdek arasında ara lamel oluşturulur.Bu lamel içten dışa doğru büyüyerek hücreyi ikiye böler.
Bu bölünme sonucunda başlangıçtaki hücreyle aynı genetik yapıda, ikihücre oluşur. Hücrelerin sadece sitoplazma miktarları birbirindenfarklı olabilir.
Mitozun`un Biyolojik Önemi
1.Hücre sayısını çoğaltmak
2.Kromozom sayısını sabit tutma
3.Genetik bilginin her bir yavru çekirdeğe aktarılmasını garantiler.
22-03-2008, 10:00 PM
Mayoz Bölünme
Hücrede kromozom sayısının yarıya indirgenmesi amacıyla yapılan bölünmeye mayoz veya redüksiyon bölünme deniir. Mayoz bölünmenin amacı gerçekte bir çoğalma değil, aksine eşeysel rekombinasyonları ve bunun sonucunda biyolojik çeşitliliği meydana getirmektir. Birbirini takibeden iki bölünme şeklinde olan mayozun birinci bölümünde kromozom sayısı yarıya iner, ikinci bölümünde ise tipik bir mitoz bölünme meydana gelir.
Gelişmiş canlıların vücut hücrelerindeki kromozom sayısı diploittir(2n). Bu canlıların üreme hücrelerinde (yumurta ve sperm) ise monoploit(n) sayıda kromozom bulunur.
Üreme hücreleri mayoz bölünmeyleoluşturulur. Kromozom sayısının yarıya indirilmesiyle türün kromozomsayısının değişmeden kalması sağlanır. Çünkü gametler döllenerekgelişir.
Mayoz bölünmede bir hücre art arda iki bölünme geçirerek dört yenihücre oluşturulur. Oluşan hücreler hem birbirlerinden, hem de anahücreden farklı kalıtsal yapıda olabilir.
mayoz bir bölünmesi
Mayoz bölünmenin mitoz bölünmeden farklı olmasını sağlayan olaylar buevrede gerçekleşir. Bölünme evreleri mitozda olduğu gibi dört safhadanmeydana gelir. Şimdi bu bölünmeleri ve mitozdan farklı olarakgerçekleşen olayları inceleyelim.
Profaz I
DNA ipliklerinin kısalıp kalınlaşmaya başlaması ile başlar.Bu evre sınırları kesin olmayan 5 evreye ayrılıp incelenir. Bu evreler;
A)Leptoten: Kromozomların mikroskopla seçilebildikleri andan itibaren başlar. İki eş kromatid birbirine sarılı halde bulunur.Ayrıca kromatidler üzerinde ‘cromomere’ denilen ve koyu boyanan bölgeler fark edilir.
B)Zigoten: Biri andan diğeri babadan gelen ve birbirlerine benzeyen homolog kromozomlar yan yana gelerek eşleşmeye başlarlar Bu eşleşme bir uçtan diğer uca doğru devam eder.Bu evrede her biri iki kromatid taşıyan iki kromozomun yan yana durmasıyla sanki canlı n sayıda kromozom taşıyormuş görülür.Görülen bu yapıya ‘tetrad’ denir.
C)Pakiten: Homolog kromozomların eşleşmesi tamamlanır ancak kromozomlar kısalmaya devam eder.Ayrıca bu evrede kromozomlar arasında genetik madde alışverişi olur buna crossing-over denir. Bu olay homolog kromozomların birbiri üzerine çakışan (kiyazma ‘chiasma’
kısmında gerçekleşir.
D)Diploten: tetrat’takı homolog kromozomlar birbirinden ayrılmaya başlar.Ancak kiyazma bölgelerinde ayrılma olmaz ve kiyazmalar uca doğru kaymaya başlar.
E)Diakinez: Kromozomlar son halini alır çekirdekçik kaybolur çekirdek zarı parçalanır.
Metafaz I
Mitoz bölünmeden farklı olarak homolog kromozomlar hücrenin ortasındaüst üste gelecek şekilde iki sıra halinde dizilir. Bu diziliş şeklisayesinde mayoz I de kardeş kromatitler yerine homolog kromozomlarbirbirinden ayrılır.
Anafaz I
Mitozda kardeş kromatitler birbirinden ayrılıp zıt kutuplara çekilirdi.Mayozda ise kardeş kromatitler yerine homolog kromozomlar birbirindenayrılır. Bu olay mayoz bölünmede kalıtsal çeşitliliğin oluşmasında etkilidir.
Mayozda krosing-over olmasa bile, homolog kromozomlar rastgele ayrıldığı için, her zaman çeşitlilik sağlanmış olur.
Telofaz I
Mitoz bölünmede olduğu gibi önce çekirdek bölünmesi tamamlanır çekirdekzarı oluşur. Telofazın sonuna doğru sitoplazma bölünmesi başlar.Sitokinez mitoz bölünmede olduğu gibi gerçekleşir.
Mayozun ikinci bölünmesi başlamadan önce mayoz I de olduğu gibiinterfaz safhası görülmez. Yani DNA eşlenmesi gerçekleşmez. Sadecehayvan hücrelerinde bölünme başlamadan önce sentrozomlar kendini eşler.
İnterkinezis
Hücre birbirini takiben iki mitoz bölünme arasında meydana gele interfaz gibi çok kısa bir safha geçirir. Bu safhaya interkinezis denir ve interfazdan farkı burada genetik maddenin replikasyon yapması ve yeni kromotidlerin meydana gelmemesidir. Bu safhadan sonra hücre mayozun ikinci bölümüne geçer ve bu bölüm mitozun aynısıdır.
Hücrede kromozom sayısının yarıya indirgenmesi amacıyla yapılan bölünmeye mayoz veya redüksiyon bölünme deniir. Mayoz bölünmenin amacı gerçekte bir çoğalma değil, aksine eşeysel rekombinasyonları ve bunun sonucunda biyolojik çeşitliliği meydana getirmektir. Birbirini takibeden iki bölünme şeklinde olan mayozun birinci bölümünde kromozom sayısı yarıya iner, ikinci bölümünde ise tipik bir mitoz bölünme meydana gelir.
Gelişmiş canlıların vücut hücrelerindeki kromozom sayısı diploittir(2n). Bu canlıların üreme hücrelerinde (yumurta ve sperm) ise monoploit(n) sayıda kromozom bulunur.
Üreme hücreleri mayoz bölünmeyleoluşturulur. Kromozom sayısının yarıya indirilmesiyle türün kromozomsayısının değişmeden kalması sağlanır. Çünkü gametler döllenerekgelişir.
Mayoz bölünmede bir hücre art arda iki bölünme geçirerek dört yenihücre oluşturulur. Oluşan hücreler hem birbirlerinden, hem de anahücreden farklı kalıtsal yapıda olabilir.
mayoz bir bölünmesi
Mayoz bölünmenin mitoz bölünmeden farklı olmasını sağlayan olaylar buevrede gerçekleşir. Bölünme evreleri mitozda olduğu gibi dört safhadanmeydana gelir. Şimdi bu bölünmeleri ve mitozdan farklı olarakgerçekleşen olayları inceleyelim.
Profaz I
DNA ipliklerinin kısalıp kalınlaşmaya başlaması ile başlar.Bu evre sınırları kesin olmayan 5 evreye ayrılıp incelenir. Bu evreler;
A)Leptoten: Kromozomların mikroskopla seçilebildikleri andan itibaren başlar. İki eş kromatid birbirine sarılı halde bulunur.Ayrıca kromatidler üzerinde ‘cromomere’ denilen ve koyu boyanan bölgeler fark edilir.
B)Zigoten: Biri andan diğeri babadan gelen ve birbirlerine benzeyen homolog kromozomlar yan yana gelerek eşleşmeye başlarlar Bu eşleşme bir uçtan diğer uca doğru devam eder.Bu evrede her biri iki kromatid taşıyan iki kromozomun yan yana durmasıyla sanki canlı n sayıda kromozom taşıyormuş görülür.Görülen bu yapıya ‘tetrad’ denir.
C)Pakiten: Homolog kromozomların eşleşmesi tamamlanır ancak kromozomlar kısalmaya devam eder.Ayrıca bu evrede kromozomlar arasında genetik madde alışverişi olur buna crossing-over denir. Bu olay homolog kromozomların birbiri üzerine çakışan (kiyazma ‘chiasma’
kısmında gerçekleşir.D)Diploten: tetrat’takı homolog kromozomlar birbirinden ayrılmaya başlar.Ancak kiyazma bölgelerinde ayrılma olmaz ve kiyazmalar uca doğru kaymaya başlar.
E)Diakinez: Kromozomlar son halini alır çekirdekçik kaybolur çekirdek zarı parçalanır.
Metafaz I
Mitoz bölünmeden farklı olarak homolog kromozomlar hücrenin ortasındaüst üste gelecek şekilde iki sıra halinde dizilir. Bu diziliş şeklisayesinde mayoz I de kardeş kromatitler yerine homolog kromozomlarbirbirinden ayrılır.
Anafaz I
Mitozda kardeş kromatitler birbirinden ayrılıp zıt kutuplara çekilirdi.Mayozda ise kardeş kromatitler yerine homolog kromozomlar birbirindenayrılır. Bu olay mayoz bölünmede kalıtsal çeşitliliğin oluşmasında etkilidir.
Mayozda krosing-over olmasa bile, homolog kromozomlar rastgele ayrıldığı için, her zaman çeşitlilik sağlanmış olur.
Telofaz I
Mitoz bölünmede olduğu gibi önce çekirdek bölünmesi tamamlanır çekirdekzarı oluşur. Telofazın sonuna doğru sitoplazma bölünmesi başlar.Sitokinez mitoz bölünmede olduğu gibi gerçekleşir.
Mayozun ikinci bölünmesi başlamadan önce mayoz I de olduğu gibiinterfaz safhası görülmez. Yani DNA eşlenmesi gerçekleşmez. Sadecehayvan hücrelerinde bölünme başlamadan önce sentrozomlar kendini eşler.
İnterkinezis
Hücre birbirini takiben iki mitoz bölünme arasında meydana gele interfaz gibi çok kısa bir safha geçirir. Bu safhaya interkinezis denir ve interfazdan farkı burada genetik maddenin replikasyon yapması ve yeni kromotidlerin meydana gelmemesidir. Bu safhadan sonra hücre mayozun ikinci bölümüne geçer ve bu bölüm mitozun aynısıdır.
22-03-2008, 11:01 PM
mayoz iki bölünmesi
Mayoz II bölünmesi normal mitoz gibi gerçekleşir. Mayoz I sonundaoluşmuş haploit (n) kromozomlu hücrelerden, yine haploit olan dörthücre oluşur.
Profaz II
Çok kısa sürede tamamlanan bir safhadır. Eğer oluşmuşsa çekirdek zarı eriyerek kaybolur. İğ iplikleri kısalıp kalınlaşır.
Metafaz II
Kardeş kromatitleri taşıyan kromozomlar hücrenin ortasında tek sırahalinde dizilirler. Kromozomlar sentromerlerinden iğ ipliklerinebağlanırlar.
Anafaz II
Hücrenin ekvator düzleminde dizilmiş olan kromatitler iğ ipliklerininkısalıp helezonlaşmasıyla birbirinden ayrılır. Mitozda olduğu gibikromatit ayrılması gerçekleştirilmiş olur.
Telofaz II
Bu safhanın tamamlanmasıyla mayoz bölünme bitmiş olur. Profaz IIevresinde kaybolan çekirdek zarı yeniden yapılır. Kromozomlar tekrarkromatin iplik haline dönüşür. Mayoz bölünmenin başlangıcında kaybolançekirdekçikler tekrar ortaya çıkar.
Telofazın sonuna doğru sitoplazma bölünmesi başlar. Sitokinezintamamlanmasıyla diploit (2n) kromozomlu eşey ana hücresinden haploit(n) kromozomlu dört hücre oluşmuş olur.
mitoz ve mayoz bölünmenin arasındaki farklar
Mayoz II bölünmesi normal mitoz gibi gerçekleşir. Mayoz I sonundaoluşmuş haploit (n) kromozomlu hücrelerden, yine haploit olan dörthücre oluşur.
Profaz II
Çok kısa sürede tamamlanan bir safhadır. Eğer oluşmuşsa çekirdek zarı eriyerek kaybolur. İğ iplikleri kısalıp kalınlaşır.
Metafaz II
Kardeş kromatitleri taşıyan kromozomlar hücrenin ortasında tek sırahalinde dizilirler. Kromozomlar sentromerlerinden iğ ipliklerinebağlanırlar.
Anafaz II
Hücrenin ekvator düzleminde dizilmiş olan kromatitler iğ ipliklerininkısalıp helezonlaşmasıyla birbirinden ayrılır. Mitozda olduğu gibikromatit ayrılması gerçekleştirilmiş olur.
Telofaz II
Bu safhanın tamamlanmasıyla mayoz bölünme bitmiş olur. Profaz IIevresinde kaybolan çekirdek zarı yeniden yapılır. Kromozomlar tekrarkromatin iplik haline dönüşür. Mayoz bölünmenin başlangıcında kaybolançekirdekçikler tekrar ortaya çıkar.
Telofazın sonuna doğru sitoplazma bölünmesi başlar. Sitokinezintamamlanmasıyla diploit (2n) kromozomlu eşey ana hücresinden haploit(n) kromozomlu dört hücre oluşmuş olur.
mitoz ve mayoz bölünmenin arasındaki farklar
22-03-2008, 11:53 PM
yukarıda hep derli toplu şeyhler gönderdim.lakin elime güzel şeyler geçti onlarıda begenirsen düzenler slaytına koyarsın...
mitoz bölünme interfaz evresi
ha bide elimde 3 tane slayt var hazır. onları ö.m ile veriyorum.
siteye koymayı beceremedim
sen resim istemişsin ama ben tamamanı buldum başka arkadaşlarında işine yarar belki diye.bide slaytın içinde de bilgi koyarsın belki diye yazılarıda koydum.inş işine yarar.
mitoz bölünme interfaz evresi
ha bide elimde 3 tane slayt var hazır. onları ö.m ile veriyorum.
siteye koymayı beceremedim
sen resim istemişsin ama ben tamamanı buldum başka arkadaşlarında işine yarar belki diye.bide slaytın içinde de bilgi koyarsın belki diye yazılarıda koydum.inş işine yarar.
23-03-2008, 12:01 AM
buda kapak olsun 
en çok bu hoşuma gitti.bence kesinlikle koy bunu 
en çok bu hoşuma gitti.bence kesinlikle koy bunu 23-03-2008, 08:50 AM
mayoz bölünme (animasyonlu)
bu 1.
bu 2.
.gif)
hangisini kullanmak istersen artık..
mitoz bölünme
mitoz bölünme ile ilgili bir video var.onu ö.m ile gönderiyorum.malum site adı vermek yasak
bölünmeden önce
bölünme sırasında
bakterilerde bölünme
Bütün bakteri türlerinin esas üreme şekli bölünmedir. bölünme eşeysiz üreme biçimidir. Su, besin maddesi ve sıcaklığın uygun olduğu ortamlarda çok hızlı bölünürler. bu bölünmeler her 20 dakikada bir gerçekleşir. Böylece geometrik olarak artmaya başlarlar. ancak bu artış sürekli değildir. Çünkü zamanla ortam sıcaklığı artar, asitler ve CO2 birikir, besin maddeleri tükenir. Bunlar bakteriler için öldürücü doza ulaşınca geometrik artış bozulur. belli değerden sonra artış yerine azalma görülür. Böylece bakteri populasyonları da dengelenmiş olur.
Not: Burada belirtilen “ Kinetokorlara tutunmayan mikrotübüller hücrenin zıt kutbundan gelen kendi benzeri ile etkileşir” sözündeki etkileşme iki elin parmaklarının birbiri içerisine geçmesine benzetilebilir. Yani hücrenin kutuplarından gelen mikrotübüller birbiri ile birleşmez.
bu 1.
bu 2.
hangisini kullanmak istersen artık..
mitoz bölünme
mitoz bölünme ile ilgili bir video var.onu ö.m ile gönderiyorum.malum site adı vermek yasak
bölünmeden önce
bölünme sırasında
bakterilerde bölünme
Bütün bakteri türlerinin esas üreme şekli bölünmedir. bölünme eşeysiz üreme biçimidir. Su, besin maddesi ve sıcaklığın uygun olduğu ortamlarda çok hızlı bölünürler. bu bölünmeler her 20 dakikada bir gerçekleşir. Böylece geometrik olarak artmaya başlarlar. ancak bu artış sürekli değildir. Çünkü zamanla ortam sıcaklığı artar, asitler ve CO2 birikir, besin maddeleri tükenir. Bunlar bakteriler için öldürücü doza ulaşınca geometrik artış bozulur. belli değerden sonra artış yerine azalma görülür. Böylece bakteri populasyonları da dengelenmiş olur.
Not: Burada belirtilen “ Kinetokorlara tutunmayan mikrotübüller hücrenin zıt kutbundan gelen kendi benzeri ile etkileşir” sözündeki etkileşme iki elin parmaklarının birbiri içerisine geçmesine benzetilebilir. Yani hücrenin kutuplarından gelen mikrotübüller birbiri ile birleşmez.
23-03-2008, 09:09 AM
Mitoz bölünme esnasında gözlemlenmiş bir hücre. Miktotüpçükler yeşil, DNA ve protein paketçikleri olan kromozomlar mavi, aktin iplikçikleri ise, kırmızı renkli floresans boyalarla işaretlenmiştir.
mitoz bölünmede metafaz evresinden....
mitoz bölünmede kromozomların kutupları çekilmesi...
bir hayvan hücresinde sitokinez
23-03-2008, 12:54 PM
23-03-2008, 01:28 PM
Sayfalar: 1 2