Dersizle Forumlarý

PHP Tarihçesi?

PHP 1994 yýlýnda Rasmus Lerdorf tarafýndan web sunucusuna koyduðu özgeçmiþinin kaç kiþi tarafýndan okunduðunu izlemek için geliþtirmeye baþlanmýþtýr. Ýlk baþta bu versyonlar halka açýk olmamakla birlikte 1995 yýlýnda Personal Home Page Tools adý altýnda diðer insanlarýn kullanýmýna açýk hale getirilmiþtir. O yýllarda içerisinde çok basit bir iki makroyu anlayabilen ufak bir derleme motoru kiþisel sayfalarda kullanýlmaya alýþýk olunan bazi gereçleri bulunduran , misafir defteri , sayaç vb uygulamalarý barýndýran bir araçtý. 1995 yýlýnda derleme motoru tekrar yazýlarak adýna PHP/FI V2 denildi ve bu sürüm Rasmus tarafýndan yazýlan ve HTML form bilgilerini iþleyebilen bir yapýya sahipti buna mySQL desteðinide ekleyince PHP/FI tam anlamýyla doðmuþ oldu. Bir çok kiþinin desteði ve kendi yazdýklarý kodlarý paylaþmalarý sonucu çok hýzlý bir þekilde geliþti ve 1997 de Zeev Suraski ve Andi Gutmans tarafýndan tamamen yeniden yazýlan derleme motoru PHP V3 için bir taban oluþturdu. Bundan yaklaþýk bir iki ay önce PHP V4 çýktý ve bu sürümde PHP V3 gibi sýfýrdan yeniden yazýldý.


PHP Nedir?

Platformdan baðýmsýz (Windows,Linux, Etc.) çalýþabilen sunucu taraflý, Html gömülü betik dilidir. Perl, C/C++ tipinde script dilidir. Bu dillere aþina olanlar ve herhangi bir programlama dilini bilenler PHP yi fazla vakit kaybetmeden öðrenebilirler.
Oracle, Adabas D, Sybase, FilePro, mSQL, Velocis, mySQL, Informix, Solid,dBase, ODBD Unix dbm ve PostgreSQL veritabanlarýyla güvenli iletiþim kurabilir ve IMAP, SNMP, NNTP , POP3 , HTTP servislerine baðlantý kurabilmektedir.
Platform olarak "Linux & Apache & mySQL" kullanýlmasý en yaygýn ve önerilendir. Siz kendi sisteminizde de sorunsuz kullanabilirsiniz.

Windows için PHP kurulumu


Forum Kurallarýný Okuyalým !!! adresinden php-4.0.6-Win32.zip yada PHP son sürümünü bilgisayarýnýza indirin "c:\php" klasörüne açýn ve "c:\php\sapi" klasöründeki bütün dosyalarý "c:\php" klasörüne taþýyýn browscap.ini dosyasýnýda c:\Windows klasörüne kopyaladýn , php.ini-dist doyasýný notepad ile açýp "extension_dir=" satýrýný bularak karþýsýndaki "./" yazýsýný silip yerine "c:\php" yazýn ve birde ayný dosyanýn içinde ";browscap=" satýrýný bulun ve önündeki noktalý virgülü kaldýrarak karþýsýndaki "extra/browscap.ini" yazýsýný "c:\Windows\browscap.ini" olarak deðiþtir ve bu dosyayý php.ini olarak "c:\Windows" dizinine kopyalayýn gerekli "c:\php\dlls" klasörünün altýndaki dll dosyalarýnýda "c:\Windows\system" klasörünün altýna kopyalayýn ve bu dosyalarýn kopyalamasýnda þu dosya korunuyo gibi hata olursa önemli deðil zaten diðerlerini kopyalamýþ olacak o da zaten varmýþ demek. ve son olarak
regedit den Windows98 PWS, php yi anlar hale getirmeniz lazým eðer Windows98 kullanýyorsan aþagýdaki kodu "php.reg" dosyasý olarak kaydetdin ve çalýþtýrýn.


--------------------------------------------------------------------------------

REGEDIT4
[HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Services\W3SVC\ Parameters\Script Map]
".php"="C:\\PHP\\php4isapi.dll"
".php3"="C:\\PHP\\php4isapi.dll"


--------------------------------------------------------------------------------


Windows 2000 veya farklý sürünlerde ayný düzenlemeleri yapýp regetin ayarýný elinizle yapabilirsiniz.

Linux için PHP kurulumu

Forum Kurallarýný Okuyalým !!! adresinden php-4.0.6.tar.gz dosyasýný indirip install.txt dosyasý eþliðinde kurulumu yapabilirsiniz yada php nin RPM binary dosyasýný indirerek derlemekle uðraþmayýp sisteminize php yi kurabilirsiniz. bunun yanýnda Linux için Apache, Mysql ve Php üçlüsünü bilgisayarýnýza kurabileceðiniz çeþitli paket programlar da var. bu tür sitelere netten arama motoru ile ulaþabilirsiniz.
Php kurulum iþlemi bittiðinde Apache'nin ayar dosyasýna(httpd.conf) Php yi aktif hale getirmek için aþaðýdaki satýrlarý ekleyin ve Apache sunucusunu yeniden baþlatýn.


AddType application/x-httpd-PHP .PHP
AddType application/x-httpd-PHP-source .PHPs


Daha ayrýntýlý bilgi için Php.net FAQ bölümüne yada www.google.com arama motorundan "How do I install Apache, MySQL, PHP on Linux" gibi anahtar kelimelerle bir çok siteye ulaþabilirsiniz...

PHP ile ilk programýmýz

Php sürümü, Çevre deðiþkenleri ile ilgili bilgilere aþaðýdaki kodu metin editörü ile yazýp php.php alarak kaydedin ve önizlemesine bakarak görebilirsiniz.



--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?phpinfo();?>
</html>


--------------------------------------------------------------------------------


Ve ilk Php scriptimizi de yazalým.




--------------------------------------------------------------------------------

<?php
$degisken = "PHP";
print ("Merhaba $degisken\n");
?>

HTML gömülü betik dili

PHP, HTML kodlarýnýn arasýnda kullanýlabilir. Bu þekliyle Asp yede benzer. PHP ve HTML nin birleþimi ile ilgili bir örnek yapalým;



--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<head>
<title>HTML ile PHP</title>
</head>
<body>
Nick?


<?php
// bu araya php kodlarý,(açýklama satýrý)
/* burasý çoklu
açýklama satýrý */
echo "Viper!";
?>
</body>
</html>




--------------------------------------------------------------------------------


Deðiþkenler



Php'de de her programlama dilinde olduðu gibi deðiþkenler var, fakat deðiþkenleri kullanmadan önce tanýmlamamýza gerek yoktur. Ýstediðimiz deðiþkeni istediðimiz an kullanabiliriz. Ayrýca bütün deðikenler $ iþaretiyle baþlar.


--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<head>
<title>PHP</title>
</head>
<body>
<?php
$isim = "Adem";
$yas = 20;
?>


<?php
echo "merhaba $isim yaþýnýz $yas";
?>
</body>
</html>




--------------------------------------------------------------------------------

Diziler




Dizilerin programlamadaki yeri olduðça büyük, normal deðiþkenlerde sadece deðiþken baþýna vir veri tutulurken dizilerde yüzlercesi tutulabilir. Php de çok boyutlu dizilerden tutunda kullanabileceðiniz birçok kolaylýklar vardýr...


--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?php
$dizi1 = array("Ahmet","Mehmet","Hasan","Hüseyin","Ali");
echo $dizi1[2];
//Hasan deðerini döndürür
?>


<?php
$dizi2 = array(array(adi=>"Yavuz",soyadi=>"Düzgün"),
array(adi=>"Ender",soyadi=>"Gündoðdu"),
array(adi=>"Tülin",soyadi=>"Þahika"),
);
echo $dizi2[1][adi];
//Ender deðerini döndürür
?>


<?php
$dizi3[] = "Veli";
$dizi3[] = "Emine";
$dizi3[] = "Salih";
$dizi3[] = "Havva";
echo $dizi3[1];
//Emine deðerini döndürür
?>


<?php
$degisken1 = count($dizi3);
echo $degisken1;
//$dizi3 ün elemen sayýsý =4 geri döndürür
?>


<?php
$dizi4 = array_merge($dizi1,$dizi3);
//$dizi1 ile $dizi3 ün elemenlarý $dizi4 te toplanýr
?>
</html>

if Deyimi

if karar yapýsýnýn kullanýmýný aþaðýdaki örnekte görebilirsiniz ve yardýmcý olablecek operatör ve anlamlarýna bakabilirsiniz.


--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?php
$saat = date(H);
//þu anki saat (0-24)
$gunler = array("Pazar","Pazartesi","Salý","Çarþamba","Perþembe","Cuma","Cumartesi");
//günler dizisi
$gun = $gunler[date(w)];
//date(w) ile hangi gün olduðunu getirip günler dizisinden görüntülüyor
if ($gun == "Cumartesi")
{
if ($saat == "12")
{
$yemek = "pasta";
}
}
?>


<?php
if ($yemek == "pasta")
{
echo "yemekte pasta var";
}
else
{
echo "yemekte pasta yok";
}
?>


<?php
if (($saat <=9) && ($saat >=6))
{
echo "Günaydýn";
}
elseif (($saat >=10) && ($saat <=16))
{
echo "Tünaydýn";
}
elseif (($saat >=17) && ($saat <=20))
{
echo "Ýyi Akþamlar";
}
else
{
echo "Ýyi Geceler";
}
?>


<?php
//if deyiminin kullanýlmasý ile ilgili diðer bir yol
if ($saat == 0):
echo "Gece Yarýsý!";
else:
echo "Henüz Erken!";
endif;

?>
</html>





--------------------------------------------------------------------------------

Ýþlemci Örnek Örnek $a=6, $b =5 ise-------------------------------------------------------------------------== eþitse $a == $b False!= eþit deðilse $a != $b True> büyükse $a > $b True< küçükse $a < $b False>= büyükse veya eþitse $a >= $b True<= küçükse veya eþitse $a <= $b False

--------------------------------------------------------------------------------


Ýþlemci Adý Örnek Anlam $a = 12, $b = 12
$c = 9---------------------------------------------------------------------------------&&AND $a == $b && $a > $c $a eþit $b VE $a eþit $c True&&AND $a == $b && $a < $c $a eþit $b VE $a küçük $c False ||OR $a == $b || $a < $c $a eþit $b VEYA $a küçük $ True||OR $a > $b || $a < $c $a büyük $b VEYA $a küçük $c False!NOT !$a $a mevcut deðilse False

--------------------------------------------------------------------------------

Switch

Switch-case karar yapýsý, Php de C dilindeki kullanýmýn ayný her case blogundan sonra break komutu ile switch den çýkýlýr aksi halde bir sonraki case ile uyuþup uyuþmadýðý kontrol edilir...



--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?php
$gunler = array("Pazar","Pazartesi","Salý","Çarþamba","Perþembe","Cuma","Cumartesi");
//günler dizisi
$gun = $gunler[date(w)];
//date(w) ile hangi gün olduðunu getirip günler dizisinden görüntülüyor
// switch karar yapýsýný kullanalým
switch ($day)
{
// birinci case
case "Pazartesi":
$merhaba = "Haftanýn ilk resmi günü";
break;

// ikinci case
case "Salý":
$merhaba = "Haftanýn ikinci resmi günü";
break;

case "Çarþamba":
$merhaba = "Haftanýn üçüncü resmi günü";
break;

case "Perþembe":
$merhaba = "Haftanýn Dördüncü resmi günü";
break;

case "Cuma":
$merhaba = "Haftanýn son resmi günü";
break;

// eðer $day hiçbir case deðeriyle uyuþmuyorsa
default:
$merhaba = "Haftasonu tatili";
break;

}
?>
<?echo$merhaba?>
</html>

While döngüsü

Sýklýkla kullanýlan döngülerden biri olmakla birlikte eþitlik saðlanana kadar döngü içinde yapýlmasý gerektiði iþler devam eder...


--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?php
$a = 11;
$b = 3;
while($a > $b) //koþul
{
//koþul doðru ile yapýlacak iþler
$a = $a - 1;
echo "$a, ";
}
//geri 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, sonucu göner
?>

<?php
$deger = 13;
while ($deger == 12)
{
echo "Merhaba!";
break;
//þart saðlanýyorsa break komutu ile while bloðu sonlandýrýlýr
}
//ilk sorguda þart saðlanmadýðýndan ekrana Merhaba! yazmaz
?>
</html>


--------------------------------------------------------------------------------


do..while döngüsü

While döngüsünden farklý olarak sýnamayý döngü içindeki iþlemleri yaptýktan sonra yapar...



--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?php
$deger = 13;
do
{
echo "Merhaba!";
break;
//þart saðlanýyorsa break komutu ile while bloðu sonlandýrýlýr
}while($deger == 12);
//önce sorguya bakmadan bloðu iþletir ve ekrana Merhaba! yazar
?>
</html>


--------------------------------------------------------------------------------

for döngüsü

Deðiþkenin sayýsý deðerini tanýmlayýp belli koþula uygun istediðimiz ölçüde artýrýp iþlemleri yapmak istiyorsak for döngüsü kullanýlýr...



--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?php
$sayi =3;
for ($x=0; $x<=10; $x++)
{
echo "$sayi X $x = " . ($sayi*$x) . "
";
}
?>

<?php
for ($x=0; $x<=10; $x++)
{
if ($x == 5)
{
continue;
//if koþulu saðlandýðýnda for döngüsü bir
//üst kademeden devam eder
}
elseif ($x == 8)
{
break;
//elseif koþulu saðlandýðýnda for döngüsünden çýkýlýr
}
else
{
echo "$x
";
}
}
?>
</html>


--------------------------------------------------------------------------------

foreach döngüsü

Formlarla yapacaðýmýz iþlemlerde ve dizileri saydýrmada iþimize oldukça yarayacak...


--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?php
$dizi = array("Ali", "Veli", "Ahmet","Mehmet");
foreach ($dizi as $degisken)
{
echo $degisken . ", ";
}
/*$dizi deðiþkeninin herbir elemenýný $degisken e atar
programýn çýktýsý : Ali, Veli, Ahmet, Mehmet, 'dir*/
?>
</html>

Form iþlemleri

PHP formlarda GET ve POST metoduyla gelen verileri $HTTP_POST_VARS ve $HTTP_GET_VARS çevre deðiþkenlerinde depolar. ayrýca formarda kullandýðýmýz MULTIPLE þeçim paremetresi dýþýnda gönderilen deðerleri "<input type=text name=ali value="?">" örneðindeki gibi value deðerini $ali deðiþkeninde tutup kullanýma hazýr olarak sunar...


--------------------------------------------------------------------------------

<?
//formdan gelen name ="submit" deðeri $submit eðer boþ ise
if (!$submit)
{
?>
<html>
<head>
</head>
<body>
<h4>Lütfen aþaðýdaki kutularý doldurun ve Go button'una týklayýn</h4>
<form action="<?echo$PHP_SELF?>" method="POST">
Adýnýz :
<input type="text" name="ad" size="15" maxlength="15">

Soyadýnýz :
<input type="text" name="soyad" size="15" maxlength="15">

<input type="submit" name ="submit" value="Go">
</form>
</body>
</html>
<?
}
else
//$submit deðeri dolu ise,form gönderildi ise $submit deðeri Go gelir
{
?>
<html>
<head>
</head>
<body>
Merhaba <?echo $ad ." ".$soyad?>
</body>
</html>
<?
}
?>



--------------------------------------------------------------------------------

Multiple

Select distinct ad.from customer gelen verileri nasýl listeleyebilirim? yada MULTIPLE parametresiyle gelen verileri nasýl listeleriz yada kullanabiliriz. Bununla ilgili bir örnek daha yapalým örnek formumuz þu þekilde olsun


--------------------------------------------------------------------------------

<form name="form1" method="post" action="">
<select name="veri[]" size="3" multiple>
<option value="1">istanbul</option>
<option value="2">ankara</option>
<option value="3">izmir</option>
</select>
<input type="submit" value="ok" name="submit">
</form>


--------------------------------------------------------------------------------

formdan gelen veriyi php ile okutalým ;


--------------------------------------------------------------------------------


<?php
foreach ( $HTTP_POST_VARS as $anahtar => $deger ) {
if(gettype($deger)== "array"){
print ("$anahtar =
\n");
foreach($deger as $yenidegerler)
print ("$yenidegerler
");
}else{
print ("$anahtar =$deger\n");
}
}
?>


--------------------------------------------------------------------------------

formdaki "veri[]" ifadasine dikkat etmek gerekir, çünkü php de veri[] içinde elemanlarý olan bir dizi olarak görür ve yukarýda gettype fonksiyonu ile gelen veri tipi array(dizi) ise içinde bulunan elemenlar listelenir.


include, require(Harici Dosya)

Php çalýþtýðýz ana dosya dýþýnda baþka bir dosyayý da içine katarak çalýþtýrabilirsiniz bunun için include ve require komutlarý kullanýlýr bunllarýn birbirinden farký include ile çaðrýlan dosya geri return deðeri döndürür ama require de bu söz konusu deðildir Ana programa dahil edilirler...


--------------------------------------------------------------------------------

[ilk.php]


<?echo"burasý sayfanýn en üstü"?>



[orta.php]
<?php
$sayi =15;
return $sayi;
?>

[son.php]


<?echo"burasý sayfanýn en alt kýsmý"?>



[anasayfa.php]
<html>
<?php
require("./ilk.php");
?>
<?php
$deger = include("orta.php");
echo $deger;
?>
<?php
$deger = require("orta.php");
echo $deger;
?>
<?php
$basari= @include("son.php");
if (!$basari) { print "Sayfa bulunamadý"; }
?>
</html>

Fonksiyonlar

Programlamanýn temelini fonksiyonlar oluþturur. Ayrýca ana programýn kendiside bir fonksiyondur denilebilir. En çok kullanýlanlar print() ve echo() fonksiyonlarýdýr. Bunun yanýnda kendimizde fonksiyon yazabiliriz ve istediðimiz an kullanabiliriz.


--------------------------------------------------------------------------------

<html>
<?php
$a = 1;
$b = 2;
//global $a ve $b deðiþkenlerimiz ve deðerleri
function toplam() {
global $a, $b;
/* global $a,$b; demekle ana programdaki
$a ve $b deðiþkenlerin deðerlerini kullan*/
$c = $a + $b;
echo $c;
//ekrana $c nin deðerini 3 yazar
}
toplam();
//üsteki toplam fonksiyonunu kullanýyoruz
?>


<?
/*fonksiyonlara paremetre gönderip
geri deðer döndürmesini isteyebiliriz*/
function paremetre ($id1, $id2) {
$id3=$id1 + $id2;
return $id3;
//$id3 deðiþkeninin deðerini geri döndürür
}
echo paremetre(15,34);
/*15'i $id1, 34'ü $id2 ye atar ve dönen return
deðerini echo ile ekrana yazar*/
?>


<%
function statik() {
static $a = 0;
/*$a deðiþkenini static tanýmlamakla fonksiyonu
her çaðýrdýðýmýzda $a nýn son deðerini alýr*/
echo $a;
$a++;
}
statik();
//ekrana 0 yazar
statik();
//ikinci çaðrýþýmýzda ekrana 1 yazar ve takip eder
%>


<?php
function islem ($a =5){/*fonksiyon paremetresiz çaðrýlýrsa
$a deðiþkeninin deðeri varsayýlan olarak 5 alýnýr*/
return ($a+1);
}
echo islem();
//ekrana 6 yazar
print "
";
echo islem(10);
//ekrana 11 yazar
?>
</html>


--------------------------------------------------------------------------------

Nesne Tabanlý Programlama (Object-Oriented Programming)

Programlama dilleri nesneye dayalý olmakla birlikte kullaným açýsýndan bir çok avantajlar getirdi. PHP de istediðimiz kadar sýnýf oluþturup bunlarýn içinde yine istediðimiz kadar fonksiyonlar kullanabiliriz.



--------------------------------------------------------------------------------

<?
class stil
{
//özellikleri tanýmlayalým
var $font;
var $renk;
var $boyut;
var $metin;
//fonksiyonlarý tanýmlayalým
function arayuz($c,$d,$e,$f){
$this->font = $c;
$this->boyut = $d;
$this->renk = $e;
$this->metin = $f;
}
function yazdir(){
echo "<font face=\"".$this->font." size=".$this->fontsize.
"\" color=".$this->renk.">".$this->metin."</font>";
}
}

?>
<html>
<?
$sinif = new stil;
//stil nesnesini kullanýma açýyoruz (önyükleme)
$sinif->arayuz("Trebuchet MS",2,"black", "Enigma");
//arayuz fonksiyonuna font ile ilgili paremetreler gönderilir
$sinif->yazdir();
//nesnemizin yazdýr fonksiyonu (metodu) çalýþýr
echo "
";
$sinif->renk ="blue";
$sinif->metin ="Parçalarýný";
$sinif->yazdir();
echo "
";
$film = new stil;
$film->arayuz("Times New Roman",3,"red", "Mutlaka Dinleyin");
$film->yazdir();
?>
</html>

saoL güzel döküman hazýrlamsýýsn ben yeni baslýdm php ye yararlý olucak..

teþekkürler güsel bilgiler!

Ýnternette doðru düzgün bir þey bulamadým bu biraz iþe yarar tþk. Öðrenecem kararlýyým ama yeterince kaynak yok detaylý anlatým lazým.