Dersizle Forumları

Full Versiyon: Ekeylemler Ne İşe Yarar?
Şu anda tam olmayan bir veriyonu görüntülüyorsunuz. Tam versiyonu görmek için, buraya tıklayın
Merhabalar arkadaşlar.
Ekeylemlerin ne işe yaradığını anlatabilir misiniz?

Mesela isime gelenlerde;

Ben Öğretmen-im
öğretmen (f+i) isminin ek, yardımcı eylemi mi?

Yani anlayamadığım şey ek eylemlerin kullanım amacı ve görevleri. Yardımlarınızı bekliyorum.
EK FİİL (EK EYLEM)
İsim soylu kelimelerin sonuna gelerek, onları yüklem yapan eklere ek fiil denir.Ek fiil ekleri şunlardır; -dır, -idi, -imiş, -ise.

Ek fiilin iki temel görevi vardır:

a) basit zamanlı filleri bileşik zamanlı yapar (-dır eki dışındakiler). Örn:Sev(i)-yor- du-m
b) isim ve isim soylu kelimelere gelerek onları yüklem yapar.
Örn:Hayat, yaşayınca güzeldir.

Ek fiiller genel olarak dört bölümde incelenir;
      
1-Ek fiilin geniş zamanı
2-Ek fiilin görülen geçmiş zamanı
3-Ek fiilin duyulan geçmiş zamanı
4-Ek fiilin şartı

     1)Ek Fiilin Geniş Zamanı:
   İSİM+EK FİİL(-dır,-dir,-dur,-dür,-tır,-tir,-tur,-tür)+ŞAHIS EKİ(-ım,
-im,-um,-üm,-sın,-sin,-sun,-sün,-ız,-iz,-uz,-üz,-sınız,-siniz,-sunuz,-sünüz,-lar,-ler)
Örn: iyi-dir, yorgun-dur,yorgun-um,yorgun-sunuz,yorgun-lar..

Ek fiilin geniş zamanı aynı zamanda ek fiilin şimdiki zamanını karşılar.

DİKKAT=>
        1)''-dır'' ek fiili sadece 3. şahıslarda kullanılır.Birinci ve ikinci şahıs çekimlerinde ''-dır'' yerine şahıs ekleri kullanılır.
        2)İyelik ekleriyle ek fiilin ek hali birbirine karıştırılabilir.
Örn: Ben iyi bir baba-y-ım (Ek fiilin birinci tekil şahıs hali)
        Benim canım babam (iyelik eki)
             3)Üçüncü şahsa gelen ''-dır'' ek fiili istenirse kullanılmayabilir.
Örn: Bu daha iyidir. / Bu daha iyi.

        2)Ek Fiilin Görülen Geçmiş Zamanı:
    
     İSİM+EK FİİL(-idi,-di,-dı,-du,-dü,-tı,-ti,-tu,-tü)+ŞAHIS EKİ
    Örn:öğrenci-y-di-m , çalışkan-dı , güzel-di...
       3)Ek Fiilin Duyulan Geçmiş Zamanı:

      İSİM+EK FİİL(-imiş,-mış,-miş,-muş,-müş)+ŞAHIS EKİ
     Örn:güzel-miş-im , harika-y-mış

       4)Ek Fiilin Şartı:

      İSİM+EK FİİL(ise,-se,-sa)+ŞAHIS EKİ
     Örn:hasta-y-sa-nız

     DİKKAT =>Ek fiilin şartı olan ‘ise’ isim ve isim soylu kelimelere geldiğinde onları yüklem yapmaz.Sadece cümleye şart anlamı kazandırır.
    Örn:Hastaysanız biraz istirahat ediniz.(Cümlesindeki ‘hastaysanız’ sözcüğü –sa eki kullanılmasına rağmen onu yüklem yapmamış, cümleye şart anlamı katmıştır.)

      DİKKAT =>Ek fiiller sadece isimleri değil, isim soylu zamirleri de yüklem yapabilirler.
     Örn:Benim en iyi arkadaşım sen-di-n. / Kim-miş beni soran?
             En iyi adam o-dur.

      NOT:Ek fiiller, fiilimsilerin sonuna gelerek onları yüklem yapabilirler.

     Örn:En güzel şey, sağlıklı yaşamaktır.


umarım yardımcı olabilmişimdirsiritan


iyi çalılşmalar..
bence bilmen gereken en önemli ve en kısa şey ekeylemin 2 görevi vardır
1)isim soylu sözcükleri yüklem yapar mesela gelen Aliydi. ali isim ve yüklem olmuş
2)basit zamanlı fiilleri bileşik zamanlı fiil yapar mesela
dilek gelmişti miş mişli geçmiş zaman di de dili geçmiş zaman burada çift zaman var kısaca ekfiil idi imiş ise ve geniş zaman
Bilgiler için çok teşekkür ederim.
Bana derslerin tamamından evvela biraz daha kısa bilgiler lazımdı, bunlarıda dilek vermiş.

Çok teşekkürler.
Referans URL