23-02-2007, 07:37 PM
24-02-2007, 06:45 PM
Taş ve Toprağa Dayalı SanayiiBu sanayi kolunu seramik, cam, çimento, tuğla, kiremit ve kil gibi çoğunlukla inşaa-ta yönelik işkolları oluşturmaktadır. Özellikle inşaat sektörünün belkemiğini oluş-turan çimento üretimi ülkemizde çok eski tarihlerden beri yapılmaktadır. İlk çimen-to fabrikası 1910 yılında İzmit Darıca'da açılan fabrikadır. Bunu 1911 yılında İzmitEskihisar, 1938'de Ankara, İstanbul Zeytinburnu ve Kartal'da açılan çimento fabrikaları izlemiştir. Zaman içinde ülkemizin çeşitli yerlerinde yeni çimento fabrikalarıaçılmıştır (İzmir-Çimentaş, Eskişehir, Tarsus, Adana, Çorum, Kırklareli, Gaziantep,Bursa, İstanbul-Akçimento, Isparta-Göltaş, Mersin Çimse, Kars, Ağrı, Van, İskende-run, Siirt-Kurtalan, Şanlıurfa vb.). Günümüzde 20 milyon ton üretim kapasitesinesahip 38 adet çimento fabrikası bulunmaktadır.Ülkemizde gelişmiş bir diğer sanayi kolu inşaat sektöründe kullanılan kiremit vetuğla fabrikalarıdır. Son yıllarda yüksek kaliteli delikli tuğla üretimi de gelişmekte-dir. Tuğla fabrikaları Ege Bölgesinde İzmir-Salihli arasında, Manisa, Aydın, Uşak,Kütahya, Afyon'da yer alır. Ayrıca kil hammaddesinin pişirilmesi ile tuğla yapımıAdapazarı, Eskişehir ve Bafra'da yaygındır. Bartın, Bolu, Giresun ve Çorum'da bü-yük kapasiteli tuğla fabrikaları yer alır. Ateş tuğlası adı verilen ve ısıya dayanıklıtuğla üretimi ise Sümerbank'ın Filyos'taki fabrikasında yapılmaktadır. Ayrıca Ma-nisa, Bartın, Gümüşhane, Adapazarı, Muğla başta olmak üzere torbalanmış kireçüretimi de yapılır.Gelişmiş sanayi kollarından biri de şişe-cam endüstrisidir. Bu konudaki ilk çağdaşfabrika İstanbul Paşabahçe'de yer alır (1936). Bu fabrikada çeşitli cam ve kristal eşyaüretimi yapılır. Gebze-Çayırova'da kurulan pencere camı yapan fabrika ile İzmit,Adapazarı ve Antalya'da (oto camı) cam yapan çeşitli fabrikalar vardır.Ülkemizde hammaddesi yaygın olarak bulunan kaliteli kaolen ve diğer killerdenseramik üretimi yapılır. İnşaat sektörünün gelişmesi ile fayans, yer döşemesi, ban-yo, tuvalet vb. gibi sıhhi araç üretimi yaygın bir gelişme göstermektedir. Ülkemizde en büyük seramik fabrikaları İstanbul, İzmit, Bozüyük-Bilecik, Çanakkale-Çan, İz-mir ve Kütahya'da yer alır.
pek fazla bişey bulamadım üzgünüm.
pek fazla bişey bulamadım üzgünüm.
26-02-2007, 02:41 PM
ya biraz daha fazla bilgi lazımmm...
01-03-2007, 09:33 AM
ben sana birkaç kaynak buldum bak bakalım..
Link vermek yasaktır.Forum kurallarını okuyunuz.
Link vermek yasaktır.Forum kurallarını okuyunuz.
01-03-2007, 09:56 AM
ALINTIDIR!!!
5. Başlıca Sanayi Kolları
5.1. Gıda ve İçki Sanayi
Tarımsal ve hayvansal hammadde kaynaklı bu sanayi kolu içinde un ve unlu mamuller,
süt ve süt ürünleri, şeker ve şekerli gıdalar, meyve suları, meyve sebze konserveciliği,
kuru çay, tütün ve ispirtolu içkiler gibi sanayi faaliyetleri yer alır.
5.1.1. Un ve Unlu Ürünler Sanayii
Besin sanayi içinde ana hammaddesi tahıl özellikle buğdaya dayalı olan en yaygın
sanayi koludur. Sayıları 350 dolayında olan un fabrikalarının en büyük kapasitelileri
Eskişehir, Konya, Ankara gibi İç Anadolu bölgesi illerinde ve İstanbul, İzmir,
Adana, Bursa gibi yüksek nüfus potansiyeli olan illerde toplanmıştır. Un üretiminin
artması ülkemizde makarna ve bisküvi sanayini geliştirmiştir. 70 kadar büyük kapasiteli
makarna fabrikası ile 50 kadar büyük kapasiteli bisküvi fabrikası bulunan
ülkemizde, ihraç ürünleri arasında un, bisküvi ve makarna önemli yer tutar.
5.1.2. Şeker ve Şekerli Gıdalar Sanayii
Ülkemizde Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulan ve ülke ihtiyacını karşıladığı gibi
ihraç ürünleri arasında yer alan önemli bir sanayi koludur. İlk kez 1926 yılında Alpullu ve Uşak'ta kurulan şeker fabrikalarının sayısı günümüzde 28'e ulaşmıştır. Yıllık
şeker üretimi ise 1.6 milyon tona yakındır.
5.1.3. Süt ve Süt Ürünleri Sanayii
Pastörize süt, yoğurt, peynir, tereyağı, süt tozu ve dondurma gibi ürünlerden oluşan
bu sanayi kolu özellikle hayvancılığın birinci derecede etkili olduğu Kars-Erzurum
yöresi ile Doğu Karadeniz bölümünde gelişmiştir. Bu bölüm ve yöreler yanında
Afyon, Muğla, Denizli, Kastamonu, Amasya, Giresun, Kahramanmaraş ve Bayburt'ta
ilk kez 1963 yılında kurulan Süt Endüstrisi Kurumuna bağlı (S.E.K.) 30 dolayında
fabrika vardır. Ayrıca özel sektöre ait Pınar Süt (İzmir-Pınarbaşı), Mis Süt (Balıkesir-
Gönen), Meriç Süt (Edirne) vb. gibi büyük ölçekli kuruluşlar vardır.
Büyük ölçekli 120 dolayında (30 kadar S.E.K. tesisi dahil) süt ve süt ürünleri işleme
fabrikasının yer aldığı ülkemizde tereyağı yapımı büyük tüketim merkezleri çevresinde
gelişmiş olup özellikle Trabzon (Vakfıkebir ve Tosya)'da, peynir ise sütü bol
olan alanlarda (Edirne, Tekirdağ-beyaz peynir, Erzincan-tulum peyniri, Kars, Ağrı,
Erzurum-kaşar peyniri) üretilmektedir.
5.1.4. Et ve Et Ürünleri Sanayii
1952 yılında Et ve Balık Kurumunun (E.B.K.) kurulması ile et ürünleri modern yöntemlerle
paketlenip satılmaya başlanmıştır. Özellikle son yıllarda özel sektör kombinaları
(Pınar, Maret vb. gibi) ile et ürünleri modern bir biçimde alıcıya sunulmaktadır.
Türkiye'nin yıllık et ve et ürünleri üretimi 650-700 bin ton civarındadır. HayHayvancılığın
modern yöntemlerle yapılan ahır hayvancılığına dönüşmesi ince yem
üreten fabrikaların da açılmasını sağlamıştır. Bu bakımdan 47 adet yem, 25 adet et
kombinası vardır.
Ülkemizde balık unu ve balıkyağı üreten tesisler ise Karadeniz bölgesinde yer alır.
Bu fabrikaların en önemlisi E.B.K.'ya bağlı çalışan Trabzon'daki fabrikadır. Ayrıca
Karadeniz kıyılarında Trabzon'da Karadeniz Su Ürünleri Sanayi, Rize'de Karadeniz
Balık Sanayi, Samsun'da kedi köpek maması üreten tesisler bulunur.
5.1.5. Çay Sanayii
Ülkemize yeni giren bir tarımsal ürün olmasına karşın çay tarımı ve çay sanayi hızlı
bir gelişme göstermiştir. Yıllık ortalama 130-140 bin ton kuru çay üreten Türkiye'de
bu sanayi kolu Doğu Karadeniz bölümü kıyı şeridinde toplanmıştır. Fabrikaların
çoğunluğu Rize ilindedir. Gerçekten de 156 adet fabrikanın 42 adedi Rize'de
yer almaktadır. Diğer fabrikalar ise Artvin, Trabzon, Giresun illerinde bulunur.
5.1.6. Konserve Sanayii
Ülkede taze sebze ve meyvenin bulunması bu sanayi kolunun yeterince gelişmesine
engel olmuştur. Ancak özellikle büyük kentlerde kış aylarında konserve kullanımı
yoğunlaşmaktadır. Ülkemizde ilk konserve fabrikası 1920 yılında Kartal'da kurulmuştur.
Günümüzde 72 adet büyük ölçekli konserve fabrikasının çoğunluğu
Bursa, Balıkesir gibi sebze ve meyve tarımının geliştiği illerde toplanmıştır. Meyve
kompostosu, reçel, marmelat ve domates salçası fabrikalarının da Güney Marmara
bölümü illerinde toplandığı görülür.
Gelibolu, Çanakkale ve Erdek gibi kıyı kentlerimizde ise balık konserveciliği gelişmiştir.
5.1.7. Bitkisel Yağ Sanayii
Ülkemizde bitkisel sıvı yağ olarak ayçiçeği, zeytinyağı, mısırözü ve pamuk yağı
kullanılır. Ayrıca mutfak yağı olarak katı bitkisel yağlar da (margarin) kullanılmaktadır.
En önemli yağ hammaddesi olan zeytinyağı en çok Marmara ve Ege bölgelerinde
ve Gaziantep ilinde elde edilir. Ayrıca zeytinin prina adı verilen küspesinden sabun
yapılır. Ülkemizin Marmara, Ege, İç Anadolu, Karadeniz'in iç kısımlarında
ayçiçeği yağı üreten fabrikalar bulunur. Son yıllarda gelişen soya fasulyesinden
yağ üreten fabrika ise Ordu'dadır. Ayrıca yerel olarak tüketilen yerfıstığı, pamuk
yağı gibi yağ fabrikaları da vardır.
5.1.8. Tütün ve Alkollü İçki Sanayii
Tütün bütün tütün fabrikalarında işlenerek sigaraya dönüşür. Ülkemizde oldukça
gelişmiş bir endüstri kolu olan tütün sanayi ilk kez 1884 yılında İzmir Sigara fabrikasının
kurulması ile gelişmiştir. Tekel tarafından işletilen fabrikaların büyük çoğunluğu
Marmara bölgesinde İstanbul, Ege bölgesinde İzmir, Akdeniz bölgesinde
Adana, Karadeniz bölgesinde Samsun ve Tokat, Doğu Anadolu'da Malatya'da
yer alır. Ayrıca ilk özel sigara fabrikası Bitlis'te kurulmuştur. Ülkemizde 10 adet sigara
fabrikası bulunur.
Ülkemizde ilk alkollü içki fabrikası 1890 yılında İstanbul Bomonti'de kurulmuştur.
Bunu 1908 yılında yine Bomonti'de kurulan bira fabrikası izlemiş, 1912 yılında ise
bu iki fabrika birleşerek, İzmir Halkapınar'da faaliyete geçmiştir. Bu fabrikalar 1940
yılında TEKEL idaresince satın alınmıştır. Günümüzde bira üretimi İstanbul, Ankara,
İzmir ve Yozgat'ta yer alır. İlk modern şarap fabrikası 1922 yılında İstanbul-
Paşabahçe'de kurulmuş, bunu 1931 yılında Tekirdağ şarap fabrikası izlemiştir.
Bugün şarap fabrika ve yapımevleri ülkenin birçok yerinde (İzmir-Halkapınar,Nevşehir-Ürgüp, Tokat, Gaziantep, Elazığ, Kırıkkale, Şanlıurfa, Antalya-Hoşköy,
Bilecik, Niğde-Bor, Karaman, Edirne-Uzunköprü) bulunmaktadır.
İlk kez İzmir-Halkapınar'da yabancı sermaye ile kurulan rakı fabrikasını, 1922 yılında İstanbul
Paşabahçe, 1931'de Diyarbakır, 1933'te Gaziantep, 1967'de Tekirdağ rakı fabrikaları
izlemiştir. Diğer damıtık alkollü içkiler ise TEKEL idaresince üretilmektedir.
5. Başlıca Sanayi Kolları
5.1. Gıda ve İçki Sanayi
Tarımsal ve hayvansal hammadde kaynaklı bu sanayi kolu içinde un ve unlu mamuller,
süt ve süt ürünleri, şeker ve şekerli gıdalar, meyve suları, meyve sebze konserveciliği,
kuru çay, tütün ve ispirtolu içkiler gibi sanayi faaliyetleri yer alır.
5.1.1. Un ve Unlu Ürünler Sanayii
Besin sanayi içinde ana hammaddesi tahıl özellikle buğdaya dayalı olan en yaygın
sanayi koludur. Sayıları 350 dolayında olan un fabrikalarının en büyük kapasitelileri
Eskişehir, Konya, Ankara gibi İç Anadolu bölgesi illerinde ve İstanbul, İzmir,
Adana, Bursa gibi yüksek nüfus potansiyeli olan illerde toplanmıştır. Un üretiminin
artması ülkemizde makarna ve bisküvi sanayini geliştirmiştir. 70 kadar büyük kapasiteli
makarna fabrikası ile 50 kadar büyük kapasiteli bisküvi fabrikası bulunan
ülkemizde, ihraç ürünleri arasında un, bisküvi ve makarna önemli yer tutar.
5.1.2. Şeker ve Şekerli Gıdalar Sanayii
Ülkemizde Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulan ve ülke ihtiyacını karşıladığı gibi
ihraç ürünleri arasında yer alan önemli bir sanayi koludur. İlk kez 1926 yılında Alpullu ve Uşak'ta kurulan şeker fabrikalarının sayısı günümüzde 28'e ulaşmıştır. Yıllık
şeker üretimi ise 1.6 milyon tona yakındır.
5.1.3. Süt ve Süt Ürünleri Sanayii
Pastörize süt, yoğurt, peynir, tereyağı, süt tozu ve dondurma gibi ürünlerden oluşan
bu sanayi kolu özellikle hayvancılığın birinci derecede etkili olduğu Kars-Erzurum
yöresi ile Doğu Karadeniz bölümünde gelişmiştir. Bu bölüm ve yöreler yanında
Afyon, Muğla, Denizli, Kastamonu, Amasya, Giresun, Kahramanmaraş ve Bayburt'ta
ilk kez 1963 yılında kurulan Süt Endüstrisi Kurumuna bağlı (S.E.K.) 30 dolayında
fabrika vardır. Ayrıca özel sektöre ait Pınar Süt (İzmir-Pınarbaşı), Mis Süt (Balıkesir-
Gönen), Meriç Süt (Edirne) vb. gibi büyük ölçekli kuruluşlar vardır.
Büyük ölçekli 120 dolayında (30 kadar S.E.K. tesisi dahil) süt ve süt ürünleri işleme
fabrikasının yer aldığı ülkemizde tereyağı yapımı büyük tüketim merkezleri çevresinde
gelişmiş olup özellikle Trabzon (Vakfıkebir ve Tosya)'da, peynir ise sütü bol
olan alanlarda (Edirne, Tekirdağ-beyaz peynir, Erzincan-tulum peyniri, Kars, Ağrı,
Erzurum-kaşar peyniri) üretilmektedir.
5.1.4. Et ve Et Ürünleri Sanayii
1952 yılında Et ve Balık Kurumunun (E.B.K.) kurulması ile et ürünleri modern yöntemlerle
paketlenip satılmaya başlanmıştır. Özellikle son yıllarda özel sektör kombinaları
(Pınar, Maret vb. gibi) ile et ürünleri modern bir biçimde alıcıya sunulmaktadır.
Türkiye'nin yıllık et ve et ürünleri üretimi 650-700 bin ton civarındadır. HayHayvancılığın
modern yöntemlerle yapılan ahır hayvancılığına dönüşmesi ince yem
üreten fabrikaların da açılmasını sağlamıştır. Bu bakımdan 47 adet yem, 25 adet et
kombinası vardır.
Ülkemizde balık unu ve balıkyağı üreten tesisler ise Karadeniz bölgesinde yer alır.
Bu fabrikaların en önemlisi E.B.K.'ya bağlı çalışan Trabzon'daki fabrikadır. Ayrıca
Karadeniz kıyılarında Trabzon'da Karadeniz Su Ürünleri Sanayi, Rize'de Karadeniz
Balık Sanayi, Samsun'da kedi köpek maması üreten tesisler bulunur.
5.1.5. Çay Sanayii
Ülkemize yeni giren bir tarımsal ürün olmasına karşın çay tarımı ve çay sanayi hızlı
bir gelişme göstermiştir. Yıllık ortalama 130-140 bin ton kuru çay üreten Türkiye'de
bu sanayi kolu Doğu Karadeniz bölümü kıyı şeridinde toplanmıştır. Fabrikaların
çoğunluğu Rize ilindedir. Gerçekten de 156 adet fabrikanın 42 adedi Rize'de
yer almaktadır. Diğer fabrikalar ise Artvin, Trabzon, Giresun illerinde bulunur.
5.1.6. Konserve Sanayii
Ülkede taze sebze ve meyvenin bulunması bu sanayi kolunun yeterince gelişmesine
engel olmuştur. Ancak özellikle büyük kentlerde kış aylarında konserve kullanımı
yoğunlaşmaktadır. Ülkemizde ilk konserve fabrikası 1920 yılında Kartal'da kurulmuştur.
Günümüzde 72 adet büyük ölçekli konserve fabrikasının çoğunluğu
Bursa, Balıkesir gibi sebze ve meyve tarımının geliştiği illerde toplanmıştır. Meyve
kompostosu, reçel, marmelat ve domates salçası fabrikalarının da Güney Marmara
bölümü illerinde toplandığı görülür.
Gelibolu, Çanakkale ve Erdek gibi kıyı kentlerimizde ise balık konserveciliği gelişmiştir.
5.1.7. Bitkisel Yağ Sanayii
Ülkemizde bitkisel sıvı yağ olarak ayçiçeği, zeytinyağı, mısırözü ve pamuk yağı
kullanılır. Ayrıca mutfak yağı olarak katı bitkisel yağlar da (margarin) kullanılmaktadır.
En önemli yağ hammaddesi olan zeytinyağı en çok Marmara ve Ege bölgelerinde
ve Gaziantep ilinde elde edilir. Ayrıca zeytinin prina adı verilen küspesinden sabun
yapılır. Ülkemizin Marmara, Ege, İç Anadolu, Karadeniz'in iç kısımlarında
ayçiçeği yağı üreten fabrikalar bulunur. Son yıllarda gelişen soya fasulyesinden
yağ üreten fabrika ise Ordu'dadır. Ayrıca yerel olarak tüketilen yerfıstığı, pamuk
yağı gibi yağ fabrikaları da vardır.
5.1.8. Tütün ve Alkollü İçki Sanayii
Tütün bütün tütün fabrikalarında işlenerek sigaraya dönüşür. Ülkemizde oldukça
gelişmiş bir endüstri kolu olan tütün sanayi ilk kez 1884 yılında İzmir Sigara fabrikasının
kurulması ile gelişmiştir. Tekel tarafından işletilen fabrikaların büyük çoğunluğu
Marmara bölgesinde İstanbul, Ege bölgesinde İzmir, Akdeniz bölgesinde
Adana, Karadeniz bölgesinde Samsun ve Tokat, Doğu Anadolu'da Malatya'da
yer alır. Ayrıca ilk özel sigara fabrikası Bitlis'te kurulmuştur. Ülkemizde 10 adet sigara
fabrikası bulunur.
Ülkemizde ilk alkollü içki fabrikası 1890 yılında İstanbul Bomonti'de kurulmuştur.
Bunu 1908 yılında yine Bomonti'de kurulan bira fabrikası izlemiş, 1912 yılında ise
bu iki fabrika birleşerek, İzmir Halkapınar'da faaliyete geçmiştir. Bu fabrikalar 1940
yılında TEKEL idaresince satın alınmıştır. Günümüzde bira üretimi İstanbul, Ankara,
İzmir ve Yozgat'ta yer alır. İlk modern şarap fabrikası 1922 yılında İstanbul-
Paşabahçe'de kurulmuş, bunu 1931 yılında Tekirdağ şarap fabrikası izlemiştir.
Bugün şarap fabrika ve yapımevleri ülkenin birçok yerinde (İzmir-Halkapınar,Nevşehir-Ürgüp, Tokat, Gaziantep, Elazığ, Kırıkkale, Şanlıurfa, Antalya-Hoşköy,
Bilecik, Niğde-Bor, Karaman, Edirne-Uzunköprü) bulunmaktadır.
İlk kez İzmir-Halkapınar'da yabancı sermaye ile kurulan rakı fabrikasını, 1922 yılında İstanbul
Paşabahçe, 1931'de Diyarbakır, 1933'te Gaziantep, 1967'de Tekirdağ rakı fabrikaları
izlemiştir. Diğer damıtık alkollü içkiler ise TEKEL idaresince üretilmektedir.